Het orkest Felleman

André Felleman en zijn orkest

André Felleman was eerste cellist in de Koninklijke Vlaamsche Opera (1922-1932), maakte deel uit van het trio Jef Alpaerts (1929-1933), en was leider van het bekende orkest André Felleman (1932-1940).
Hij werd in 1902 in Borgerhout geboren uit Joods-Nederlandse ouders en studeerde aan het Conservatorium in Antwerpen.
Bij het begin van de oorlog week hij uit naar Frankrijk, maar werd daar op 11 februari 1943 gedeporteerd vanuit het verzamelkamp Drancy nabij Parijs naar het vernietigingskamp Auschwitz. Op de transportlijst staat deze virtuoze cellist vermeld als ‘cultivateur’.
Felleman is pas 40 jaar oud en zijn vrouw en pianiste Bertha Marx slechts enkele jaren ouder wanneer ze door de Nazi’s worden vermoord. Ook het leven van hun twee zonen, Philippe-Marc, net 17 geworden, en Jacques, nog geen 14 jaar oud, werd hiermee vroegtijdig afgebroken.

Zie voor een uitgebreidere levensloop mijn artikel over André Felleman op de website van het  Studiecentrum Vlaamse Muziek

Optreden in het Grand Hotel

In 1932 begint André Felleman, eerste cellist bij de Vlaamse Opera, zijn eigen zogenaamde ‘jazz-orkest’. Met dit ‘mixed orchestra’ verzorgt hij concerten in het Grand Hotel op de hoek van de de Keyserlei en de Frankrijklei.vermoedelijk was tegen de zomer van 1934 hun engagement in het Grand Hotel afgelopen. Toen traden ze nog op in Rotterdam, en dit concert werd rechtstreeks uitgezonden door radio Hilversum. 

Vanaf 1932 tot aan de Tweede Wereldoorlog worden deze concerten regelmatig rechtstreeks door het N.I.R. uitgezonden, zowel door de Nederlandstalige als Franstalige omroep. Ook radio Hilversum en radio Luxembourg zenden nu en dan deze concerten uit. Felleman is ook actief in de Antwerpse muziekleven. Hij dirigeert en componeert voor enkele revues in de Hippodroom en treedt regelmatig op met zijn orkest voor liefdadige doeleinden. Wanneer Jan Vanderheyden, na zijn succes met zijn film De Witte, in december 1934 in cinema Majestic een feest organiseert om ‘nieuwe Vlaamse filmsterren’ te ontdekken, luistert Felleman met zijn orkest het feest op. Op het galabal van de artisten in april 1935 is het puik van de Antwerpse dirigenten voor het lichtere genre van de partij : André Felleman, Hugo Lenaerts, Rik De Backer, Gerard Horens en Hendrik Diels. En twee jaar later dirigeren Felleman en Johan Zwijsen zij aan zij de twee orkesten tijdens het carnavalbal in de Zoologie.

Grand Bazar en Scala

Na hun engagement in het Grand Hotel verzorgde het orkest de artistieke concerten in de tearoom van de Grand Bazar. De samenstelling van het 12-koppige orkest is dan wellicht gewijzigd. In alle geval speelden Akkermans, Schram en Zwijsen toen al in het orkest van de Hippodroom en op het kunstconcert in de Grand Bazar in oktober 1934 was Frans Cauwenberghs er de pianist.

Na de zomer van 1935 zien we het orkest Felleman regelmatig optreden in de cinema-schouwburg Scala.

De optredens van het orkest werden van bij het begin regelmatig uitgezonden door het N.I.R., minstens tot in maart 1940. Ook May Dale zong in de jaren 30 in het orkest van Felleman.

Samenstelling van het orkest begin jaren 30

J.A.ZwijsenPianiste – Compositeur – Arrangeur
Nic.LahayeViolon
Arth.MaebeViolon
Jean DouliezViolon – Accordéon – Compositeur
A. HoremansGuitare – Violoncelle – Sax, Ténor
L. AkkermansBasse – Souzaphone
F. GooremansTrompette
John SchramTrombonne
L. GebruersFlûte – 3e Sax, Alto
Jules Lewis1er Sax, Alto – Harmonium- Scatsinger
Carlo FrankJazz-Drummer – Chanteur – Timbales

Begin jaren 1930 werd Johan Zwijsen lid van het orkest André Felleman. Hij was er pianist- componist – arrangeur. Op dat ogenblik heeft Zwijsen een muziekhandel in de Lange Beeldekensstraat in Antwerpen, en de ruimte werd regelmatig gebruikt voor de repetities.
De concerten van het orkest in het Grand Hotel in Antwerpen werden regelmatig uitgezonden door het toenmalige Nationaal Instituut voor de Radio-Omroep (N.I.R.). Zo werden onder meer Zwijsens Kermesse flamande en de slow-fox Violette des prés de ether ingezonden. Of de Danse Polonaise pour piano van de componist Xaver Scharwenka (1850-1924), uitgevoerd door de toenmalige pianist van het gezelschap, Zwijsen.